Friday, June 19, 2015

ಸಂವಿಧಾನಗಳ ತಾಯಿ 'ಮ್ಯಾಗ್ನಕಾರ್ಟಾ'


Jun 19, 2015, 04.00AM IST
ಲೇಖನ

ಮನುಷ್ಯನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಕ್ಕುಗಳ
ರಕ್ಷಣೆಯೆಲ್ಲ ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಬಹುಭಾಗದಲ್ಲಿ
ಸಂವಿಧಾನದತ್ತವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದ್ದು
ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ 800 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮೈದಾಳಿದ
ಒಂದು ಸನ್ನದು. ಅದೇ 'ಮ್ಯಾಗ್ನ ಕಾರ್ಟಾ'! ಇದರಲ್ಲಿ
ಮನುಕುಲದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ
ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ
ಮನುಷ್ಯನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಘನತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.
ನಂತರ ಇದೇ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಅಮೆರಿಕ ಸೇರಿದಂತೆ
ಹಲವು ದೇಶಗಳ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಅಸ್ತಿಭಾರವಾಯಿತು. 1215ರ ಜೂನ್
15ರಂದು ನಡೆದ ಈ ಘಟನೆಗೆ ಈಗ ಅಷ್ಟ ಶತಮಾನೋತ್ಸವದ
ಸಂಭ್ರಮ.
-----
* ಏನಿದು ಮ್ಯಾಗ್ನ ಕಾರ್ಟಾ?
'ಮ್ಯಾಗ್ನ ಕಾರ್ಟಾ' ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದ.
'ಮಹಾಸನ್ನದು' ಎನ್ನುವುದು ಇದಕ್ಕಿರುವ ಅರ್ಥ. ಮನುಷ್ಯನ
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದ
ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ದಾಖಲೆ ಇದು.
ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಇದಕ್ಕೆ 'ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಚಾರ್ಟರ್ ಆಫ್
ಲಿಬರ್ಟೀಸ್' (ಮ್ಯಾಗ್ನ ಕಾರ್ಟಾ ಲಿಬರ್ಟ್ಯಾಟಂ)
ಎನ್ನುವ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರೂ ಇದೆ. 1215ರ ಜೂನ್
15ರಂದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಂತಿಮರೂಪ
ಪಡೆದ ಈ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ದಾಖಲೆಗೆ ಈಗ ಎಂಟುನೂರು ವರ್ಷಗಳ
ಸಂಭ್ರಮ! ಇವತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಗಳಲ್ಲಿ
ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಂವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಇದೇ ಅಡಿಗಲ್ಲು
ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಸನ್ನದಿಗೆ 'ಮ್ಯಾಗ್ನ ಕಾರ್ಟಾ' ಎನ್ನುವ
ಹೆಸರು ಬಂದಿದ್ದು 1217ರಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಂಬೆತ್ನಲ್ಲಿ
ಆಖೈರಾದ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ.
* ಜಟಾಪಟಿಯೇ ಮೂಲ
ಮ್ಯಾಗ್ನ ಕಾರ್ಟಾ ಮೈದಾಳಲು ಕಾರಣ ಒಂದು ಶರಂಪರ
ಜಟಾಪಟಿ ಎಂದರೆ ಅಚ್ಚರಿಯಾದೀತು. ಆದರೆ ಇದು
ಸತ್ಯ. 1215ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದವನು
ಕಿಂಗ್ ಜಾನ್. ಆದರೆ ಅವನು ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಜನಪ್ರಿಯನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಅವನು 1204ರ ವೇಳೆಗಾಗಲೇ ಫ್ರಾನ್ಸ್ನ ರಾಜ ಇಮ್ಮಡಿ ಫಿಲಿಫ್ ಎದುರು
ಸೋತು, ತನ್ನ ಪೂರ್ವಜರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟನ್ನು
ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ. ಇದನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು
ಆತ ತುಂಬಾ ವರ್ಷ ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ. ಸಹಜವಾಗಿಯೇ
ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ವಿಪರೀತ ದುಡ್ಡು ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ಜಾನ್, ತನ್ನ
ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಬ್ಯಾರನ್ಗಳ ('ಬ್ಯಾರನ್ಗಳು'
ಎಂದರೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಶ್ರೀಮಂತ
ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ
ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು) ಮೇಲೆ ಯದ್ವಾತದ್ವಾ ತೆರಿಗೆ ಹೇರಿದ; ಅವರನ್ನು ವಿನಾ
ಕಾರಣ ಜೈಲಿಗೆ ತಳ್ಳಿದ. ಈ ಕಾಟವನ್ನು
ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದೆ ಕೊನೆಗೆ ಅವರು
ಬಂಡೆದ್ದರು. ಈ ಘಟನೆಯೇ 'ಮ್ಯಾಗ್ನ ಕಾರ್ಟಾ'ಗೆ
ಮೂಲಕಾರಣ. ಅಂದರೆ ಕಿಂಗ್ ಜಾನ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾರನ್ಗಳ
ನಡುವೆ ಶಾಂತಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲೆಂದು ನಡೆಸಿದ ಪಂಚಾಯಿತಿ
ಇದು ಎನ್ನಬಹುದು.
* ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳು ಯಾರು?
ಮ್ಯಾಗ್ನ ಕಾರ್ಟಾದ
ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕರಡನ್ನು
ಬರೆದಿದ್ದು ಕ್ಯಾಂಟರ್ಬರಿಯ ಆರ್ಚ್ ಬಿಷಪ್. ಇದು ಚರ್ಚಿನ
ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, ವಿನಾ ಕಾರಣ ಬ್ಯಾರನ್ಗಳನ್ನು ಜೈಲಿಗೆ
ತಳ್ಳದಿರುವುದು, ಶೀಘ್ರ ನ್ಯಾಯದಾನ ಮತ್ತು ರಾಜನಿಗೆ
ಕೊಡುವ ಕಂದಾಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮಿತಿ-
ಇವುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು. ಈ ಸಂಬಂಧ ನಡೆದ
ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾರನ್ಗಳ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು
ಮಂದಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಬ್ಯಾರನ್ಗಳಾಗಲಿ, ರಾಜನಾಗಲಿ
ಈ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಆಮೇಲೆ ಪಾಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ
ಆಗಿನ ಪೋಪ್ ಮುಮ್ಮಡಿ ಇನ್ನೋಸೆಂಟ್ ಈ ಸನ್ನದನ್ನೇ
ಅಸಿಂಧುವೆಂದು ಸಾರಿದರು. ಬ್ಯಾರನ್ಗಳು ಸಾರಿದ
ಮೊದಲ ಯುದ್ಧ ಇದರ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ.
1216ರಲ್ಲಿ ಶುರುವಾದ ಈ ಯುದ್ಧ ಒಂದು ವರ್ಷ ನಡೆದು,
ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.
* ಹೊಸ ಅಂಶಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ
ಕಿಂಗ್ ಜಾನ್ನ ಮರಣದ ನಂತರ ಆಳಲು ಶುರು ಮಾಡಿದ ಆತನ
ಮಗ ಮುಮ್ಮಡಿ ಹೆನ್ರಿ, ಈ ಸನ್ನದನ್ನು 1225ರಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಜಾರಿಗೆ
ತಂದ. ಈಗ ಆತನ ಕಣ್ಣು ತೆರಿಗೆಯ ಮೇಲೇ ಇತ್ತು.
ಮುಂದೆ 1297ರಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿಯ ಮಗನಾದ
ಮೊದಲನೇ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಗೆ ಕೂಡ ಈ ಸನ್ನದು
ನೆನಪಾಯಿತು. ಈ ಸಲ ಅವನು 'ಅನ್ಯರ ಮೇಲೆ
ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಆಳ್ವಿಕೆ' ಎಂಬ
ತರ್ಕವನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಹೂಡಿದ. 'ಮ್ಯಾಗ್ನ ಕಾರ್ಟಾ'
ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ
ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದು ಹೀಗೆ. ಆದರೆ
ಮುಂದೆ ಬಂದ 'ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್',
ಹೊಸಹೊಸ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ತರುತ್ತಾ
ಹೋದಂತೆ, 'ಮ್ಯಾಗ್ನ ಕಾರ್ಟಾ' ತನ್ನ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು
ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಬಂದಿತು. ವಿಚಿತ್ರವೆಂದರೆ
16ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ
ತೀವ್ರವಾದ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಆಗ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮತ್ತು
ನ್ಯಾಯವಾದಿಗಳು, ಇಂಗ್ಲಿಷರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ
ಹಿಡಿಯುವ ಒಂದು ಪುರಾತನ ಸಂಸತ್ ಇತ್ತೆಂದೂ,
1066ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನಾರ್ಮನ್ ಆಕ್ರಮಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅದು
ನಾಶವಾಯಿತೆಂದೂ, 'ಮ್ಯಾಗ್ನ ಕಾರ್ಟಾ' ಆ ಪುರಾತನ
ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಪುನರುತ್ಥಾನಗೊಳಿಸುವ
ಪ್ರಯತ್ನವೆಂದೂ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಇದೇನೇ ಇರಲಿ, ಈಗಿನ
ಆಧುನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ 'ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್'ನಂತಹ
ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಇದೇ ಆಧಾರ.
* ಪ್ರತಿರೋಧಕ್ಕೂ ಮೂಲ
ಮ್ಯಾಗ್ನ ಕಾರ್ಟಾ ತಮಗೆ ಅಪರಿಮಿತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದೆ
ಎನ್ನುವುದು ರಾಜ ಮನೆತನಗಳ ತರ್ಕವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, 17ನೇ ಶತಮಾನದ
ಪೂರ್ವಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಈ ತರ್ಕಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ವಿಚಾರ ಬೆಳೆಯಿತು. ಆಗಿನ
ಖ್ಯಾತ ನ್ಯಾಯವೇತ್ತ ಸರ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಕೋಕ್ ಈ ಸನ್ನದನ್ನೇ
ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ರಾಜ ಪರಿವಾರಕ್ಕಿದ್ದ ಐಷಾರಾಮಿ
ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸತೊಡಗಿದರು. ಆಗ
ಇಂಗ್ಲೆಂಡನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಮೊದಲನೇ
ಜೇಮ್ಸ್ ಮತು ಅವನ ನಂತರ ಬಂದ ಆತನ ಮಗ
ಮೊದಲನೇ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಇಬ್ಬರೂ ಈ ಸನ್ನದನ್ನು ಕುರಿತು
ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನೇ ದಮನ ಮಾಡಲು ನೋಡಿದರು. ಆದರೆ
1640ರಲ್ಲಿ ಭುಗಿಲೆದ್ದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್
ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ನನ್ನು
ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಇದಕ್ಕೆ ತೆರೆ ಬಿತ್ತು.
* ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೂ ಪ್ರೇರಣೆ
'ಮ್ಯಾಗ್ನ ಕಾರ್ಟಾ'ಗೆ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಮಿಥ್ಯೆ
ಲಗತ್ತಾಗಿರುವುದಂತೂ ನಿಜ. ಜತೆಗೆ ಇದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು
ಎತ್ತಿಹಿಡಿದ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಸನ್ನದು ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಯೂ ಇದಕ್ಕೆ
ಬಹುಕಾಲ ಇದ್ದಿದ್ದು ಕೂಡ ಸತ್ಯ. ಈ 'ಮೇಲ್ಮೆ' 1688ರಲ್ಲಿ
ನಡೆದ 'ಗ್ಲೋರಿಯಸ್ ರೆವಲ್ಯೂಷನ್'ನ ನಂತರ ಮತ್ತೆ
ಜನಜನಿತವಾಯಿತು. ಅಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ, 1787ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ
ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಸತ್ನ ಹಿಂದೆಯೂ ಇದರ ಗಾಢ ಪ್ರಭಾವವಿದೆ.
ಇಷ್ಟರ ಮಧ್ಯೆ ಈ ಸನ್ನದಿನ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವ
ಸಂಶೋಧನೆಗಳೂ ನಡೆದಿವೆ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಇದು ಇಂದಿಗೂ
ಮನುಷ್ಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಪರವಾಗಿರುವ ಒಂದು
ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್ನ
ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವಲಯಗಳಲ್ಲಂತೂ ಈ ಸನ್ನದನ್ನು
ಕಂಡರೆ ಅಪಾರ ಗೌರವವಿದೆ. ಇದರ ಜತೆಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ,
ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್, ಕೆನಡಾ, ಹಿಂದಿನ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಒಕ್ಕೂಟ,
ದಕ್ಷಿಣ ರೊಡೇಷಿಯಾ ಕೂಡ ತಮ್ಮಲ್ಲಿನ ಸರಕಾರ
ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ರಚನೆಯ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಗ್ನ
ಕಾರ್ಟಾವನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿವೆ.
* ಈಗ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರತಿಗಳಿವೆ
800 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರೂಪು
ಪಡೆದ ಈ ಸನ್ನದಿನ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರತಿಗಳು ಈಗಲೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಲೈಬ್ರರಿ,
ಲಿಂಕನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಲಿಸ್ಬರಿಯ ಕ್ಯಾಥಡ್ರಲ್ಗಳಲ್ಲಿವೆ.
1297ರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಮತ್ತು
ಸೇರ್ಪಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೈದಾಳಿದ ಇದರ ಪರಿಷ್ಕೃತ
ಪ್ರತಿ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿವೆ. ಮೂಲ ದಾಖಲೆಯಾದ
ನಾಲ್ಕು ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಈಗಿನ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯ
ಅಂಗವಾಗಿ ಇದೇ ವರ್ಷದ ಫೆಬ್ರವರಿ 3ರಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್
ಲೈಬ್ರರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿತ್ತು.
* ಬರಹದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ
ಈ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಸನ್ನದು ಅಖಂಡವಾದ ಒಂದೇ ವಾಕ್ಯವನ್ನು
ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾದ
ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಲ್ಲಿ, ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಗರಿಗಳ
ಲೇಖನಿಯಿಂದ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅವರು ಈಗಿನ
ಹಾಳೆಯಂತೆ ಹದ ಮಾಡಿದ ಕುರಿಯ ಚರ್ಮವನ್ನು
ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಬಳಿಕ ಜೇನದ ಮೇಣ ಮತ್ತು
ಅಂಟುರಾಳವನ್ನು ಬಳಸಿ ಈ ದಾಖಲೆಗೆ ಮೊಹರು
ಹಾಕಲಾಗಿದೆ.
* ಸಂಭ್ರಮದ ಭಾಗ
800ನೇ ವರ್ಷದ ಅಂಗವಾಗಿ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಹಲವು
ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಾರಂಭಗಳನ್ನು
ಆಯೋಜಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈ
ಸನ್ನದಿನ ಒಂದು 'ಎಂಬ್ರಾಯ್ಡರಿ ಪ್ರತಿ'ಯನ್ನು
ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರಾದ ಕಾರ್ನಿಲಿಯಾ ಪಾರ್ಕರ್ ಹೋದ ವರ್ಷವೇ
ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಮೇ 15ರಿಂದಲೇ
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಲೈಬ್ರರಿಯಲ್ಲಿ ಇದು
ಪ್ರದರ್ಶಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು ಮುಂದಿನ
ತಿಂಗಳ 24ರವರೆಗೂ ಇದು ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ. ಈ
ಸಂಭ್ರಮದ ಅಂಗವಾಗಿ ಲಿಂಕನ್ ಕ್ಯಾಸಲ್ನಲ್ಲಿ
ಒಂದು ಹೊಸ ಕೇಂದ್ರ ತೆರೆಯಲಿದ್ದು,
ಸಂಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಎರಡು ಪೌಂಡ್ ಮೌಲ್ಯದ
ನಾಣ್ಯವನ್ನೂ ಹೊರತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
* ಮೂರು ವಿಧಿಗಳು ಅಬಾಧಿತ
ಮ್ಯಾಗ್ನ ಕಾರ್ಟ್ ಮೂಲತಃ ಒಂದೇ ಅಖಂಡ ವಾಕ್ಯದ
ಸನ್ನದಾಗಿದ್ದರೂ ಆಧುನಿಕ ತಜ್ಞರು ಅದರಲ್ಲಿ 64 ವಿಧಿಗಳಿವೆ
ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಆಧುನಿಕ
ಬ್ರಿಟನ್ನಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವುದು
ಕೇವಲ ಮೂರು ಮಾತ್ರ. ಅವೆಂದರೆ- ಚರ್ಚುಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಪುರಾತನ ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿದ್ದ ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕುಗಳು
ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಹಕ್ಕು.